Het CPF op 55 jaar vertegenwoordigt vaak een saldo dat gedurende meerdere decennia is opgebouwd. De vraag naar het opnemen van deze rechten komt vaak terug, aangedreven door de nabijheid van het pensioen en door recente regelgeving. Wat kan men werkelijk met dit saldo doen, en welke stappen moeten worden gevolgd om het niet te verliezen?
Eigen bijdrage CPF en rechten op 55 jaar: wat de regels van 2024 veranderen
| Criteria | Voor mei 2024 | Sinds 2 mei 2024 |
|---|---|---|
| CPF-dekking | Volledig (behalve overschrijding) | Verplichte eigen bijdrage voor de houder |
| Uitzonderingen op de eigen bijdrage | Niet van toepassing | Werkzoekenden, begeleide omscholing |
| Bijdrage aan de rekening bij pensionering | Stop bij liquidatie van het pensioen | Stop, behalve bij cumulatie werk-pensioen of in aanmerking komende vrijwilligersactiviteiten |
| Opname in geld op bankrekening | Onmogelijk | Altijd onmogelijk |
Het decreet nr. 2024-394 van 29 april 2024 heeft een verplichte eigen bijdrage ingesteld voor vrijwel alle CPF-opleidingen. Voor een werknemer van 55 jaar betekent dit dat het saldo dat op Mijn Opleidingsrekening staat niet langer automatisch de volledige kosten van een opleiding dekt. Een deel van de financiering rust nu op de houder van de rekening.
Verder lezen : Hoe uw ideale loopsnelheid in kilometers per uur te kennen en te verbeteren
Alleen bepaalde profielen zijn vrijgesteld van deze eigen bijdrage: werkzoekenden en personen die worden begeleid in een omscholingsproject via een specifieke regeling. Een werknemer van 55 jaar in dienst valt doorgaans niet onder deze uitzonderingen.
De procedure voor het opnemen van het cpf-account verloopt dus via inschrijving voor een in aanmerking komende opleiding, nooit via een overschrijving naar een bankrekening. Dit punt blijft een veelvoorkomende bron van verwarring.
Aanrader : Hoe uw zakelijke activiteit te stimuleren met op maat gemaakte B2B-diensten
CPF op 55 jaar: waarom opname in euro’s op bankrekening verboden blijft
Het CPF-saldo kan niet worden omgezet in geld en overgemaakt naar een bankrekening. Deze regel geldt ongeacht de leeftijd van de houder, ook na 55 jaar. De CPF-rechten worden sinds 2019 in euro’s uitgedrukt, maar blijven uitsluitend bestemd voor de financiering van gecertificeerde opleidingen.
Elke aanbieding die voorstelt om het CPF te “monetiseren” of het saldo in contanten te recupereren, valt onder fraude. Het platform Mijn Opleidingsrekening herinnert hier expliciet aan. Er bestaat geen uitzondering voor werknemers die dicht bij de pensioenleeftijd staan.
Wat u kunt doen met uw CPF-saldo
- Een gecertificeerde opleiding gefinancierd door het RNCP (Nationale Register van Professionele Certificeringen), zoals een VAE, een loopbaanbeoordeling of een taalcertificaat
- De rijbewijs B voorbereiden als u deze nog niet heeft, opleiding in aanmerking komend voor het CPF
- Een opleiding volgen voor het starten of overnemen van een bedrijf, een relevante keuze voor degenen die een activiteit na hun pensioen overwegen
Het opgebouwde saldo financiert dus een concreet project. Het is geen opneembare spaarpot.
Liquidatie van CPF-rechten en pensionering: de te respecteren kalender
De CPF-rekening wordt gesloten op het moment van de volledige liquidatie van het pensioen. Niet gebruikte rechten op deze datum gaan verloren. Voor een werknemer van 55 jaar laat dit doorgaans meerdere jaren over om het saldo te mobiliseren, maar de termijn hangt af van de wettelijke pensioenleeftijd en de persoonlijke keuze voor liquidatie.
Het onderscheid tussen gedeeltelijke liquidatie en volledige liquidatie is belangrijk. In het geval van cumulatie werk-pensioen blijft de rekening worden aangevuld. Deze uitzondering ontbreekt vaak in algemene gidsen.
Concreet stappenplan om uw CPF vóór pensionering te gebruiken
Controleer eerst uw saldo op Mijn Opleidingsrekening door in te loggen via FranceConnect. Het weergegeven bedrag komt overeen met uw verworven rechten, die zijn beperkt volgens de geldende regels.
Identificeer vervolgens een in aanmerking komende opleiding die aansluit bij een professioneel of persoonlijk project. De zoektocht gebeurt rechtstreeks op het platform, met filters op basis van domein, duur en modaliteit (fysiek of op afstand).
Schrijf u in voor de gekozen opleiding. De eigen bijdrage wordt u vóór validatie meegedeeld. De inschrijving moet vóór de datum van liquidatie van uw pensioen zijn afgerond, anders wordt het saldo onbruikbaar.
De meest relevante CPF-opleidingen na 55 jaar: loopbaanbeoordeling en VAE
Twee soorten opleidingen springen in het oog voor werknemers van 55 jaar of ouder: de loopbaanbeoordeling en de validatie van verworven ervaring (VAE). De loopbaanbeoordeling helpt bij het structureren van een overgangsproject naar pensioen of een nieuwe activiteit. De VAE transformeert jarenlange ervaring in een officiële certificering, zonder opnieuw een volledige opleiding te volgen.
Taalopleidingen behoren tot de meest gevraagde op het CPF-platform, ongeacht de leeftijdsgroep. Voor een senior werknemer kunnen ze dienen voor een expatproject of een vrijwilligersactiviteit in het buitenland.
Daarentegen zijn korte niet-gecertificeerde opleidingen of persoonlijke coachingaanbiedingen niet in aanmerking voor het CPF. Controleer altijd of de beoogde opleiding goed is geregistreerd bij het RNCP of het specifieke register.
De bijzondere situatie van vrijwilligersactiviteiten en de burgerengagementrekening
Mensen die vrijwilligerswerk of vrijwilligersactiviteiten uitvoeren, kunnen onder bepaalde voorwaarden blijven rechten op CPF verwerven, zelfs na de liquidatie van hun pensioen. Dit mechanisme verloopt via de Burgerengagementrekening (CEC), die het CPF aanvult op basis van de gedeclareerde uren vrijwilligerswerk.
Deze mogelijkheid is nog weinig bekend en betreft een specifieke reeks activiteiten. Het stelt niet in staat om verloren rechten bij liquidatie te recupereren, maar om nieuwe rechten te verwerven.
Het CPF op 55 jaar functioneert dus als een opleidingsbudget dat vóór het pensioen moet worden gebruikt, niet als een potje dat kan worden opgenomen. De eigen bijdrage die in 2024 is ingesteld, vermindert de totale dekking, wat de keuze van de gefinancierde opleiding des te strategischer maakt. De datum van liquidatie van het pensioen blijft de belangrijkste referentie om in de gaten te houden.